D1217

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བུདྡྷ་ཀ་ར་བཛྲ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ།། @##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤྲཱི་རཏྣ་མཉྫ་རཱི་ནཱ་མ་ཊཱི་ཀ། བོད་སྐད་དུ། དཔལ་རིན་པོ་ཆེ་སྙེ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། དཔལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྣལ་འབྱོར་རྣལ་འབྱོར་མ་བྱེ་བྲག་།གང་ཞིག་འདི་སྐད་བདག་སོགས་དོན། །དཔལ་རིན་རྡོར་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཤེས་རབ་དཔལ་བདག་དེས་གསལ བཤད།།འདི་ལྟར་གསང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ལུགས་མིན་ཡང་། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བོད་ཡུལ་དུ། །སྐྱེས་པ་རང་གི་སློབ་མ་མཆོག་།གུས་པས་ཞུས་པའི་ངོར་བྱས་སོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མས་རྣམ་པར་བསྐོར་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྷ་ག་ལ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའོ།།དེ་ལས་དང་པོ་བརྗོད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། དགོས་པ་དང་། དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པའི་དོན་གྱི་ ཡན་ལག་འཇུག་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ངེས་པར་བཤད་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདིས་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་ནི་བདག་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། བདག་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ས་བོན་ནོ། །གཉིས་པ་གནས་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ས་བོན་ལ་ཡང་བཞི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསུམ་པ་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བཞི་ལ་ཡང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གནས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་སྡུད་པ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ གནས་སྐབས་ལ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དྲུག་པ་རྒྱུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདིར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ལ་འདུས་པ་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རིགས་པས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་རིམ་པས་རྫོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཉིད་མཆོག་གི་དབང་ཕྱུག་གིས་དེ་སྐད་གསུངས་སོ།།ད་ནི་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དྲུག་བཤད་དེ། གང་རྒྱུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ནི་བརྗོད་པའོ། །གང་སྡུད་པ་པོ་དང་ དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གང་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འབྲེལ་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
印度堪布布达卡拉金刚和藏地译师果·洛扎瓦共同翻译。
梵文为：Śrī Ratna Mañjarī Nāma Ṭīkā
藏文为：吉祥宝鬘广释
顶礼法界！
瑜伽士与瑜伽女众中，
为利我等宣此义，
顶礼吉祥金刚足尊前，
智慧光明尊宣说。
如是大密虽不应，
明示诸法之理趣，
然为藏地所生之，
最胜弟子敬请故。
我闻如是：一时，世尊如来具足一切身语意金刚，与诸大勇士及自在空行母眷属围绕，安住于般若佛母中。这是经文。
首先解说宣说者、所说内容、关联性、必要性及究竟必要性等圆满支分。为何如此？因为由此能清晰理解续部之义。
第一，主尊圆满，主尊是一切生起之因的自性，如同种子。
第二，处所圆满，因为种子也需要四种条件。
第三，眷属圆满，因为四种条件中也需要水等要素。
第四，时间圆满，因为水等要素也需要处所。
第五，结集者圆满，因为时处也需要作者。
第六，续部圆满，因为此处作者也需通达一切圆满之集聚。
如是为生起次第之理。其中以宣说等义之次第而圆满。因此，吉祥智慧明点续王中最胜自在尊如是宣说，此为生起与圆满之本性续部。
现在解说宣说等义之六种圆满：其中续部圆满即是宣说，结集者与时间圆满二者是所说内容，眷属圆满是关联。

 །གང་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དགོས་པའོ། །གང་བདག་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པའོ། །ད་ནི་འདི་ལ་ཇི་ལྟ་བར་སྒྲའི་རིམ་པ་གསལ་བར་བཤད་དེ། འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་དེ། བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུད་པ་པོའོ། །དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའོ། །དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་དང་དཔའ མོའི་དབང་ཕྱུག་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་རོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་བྷ་ག་ལ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སོ། །ད་ནི་ཨེ་ཝཾ་མ་ཡཱ་ཡི་གེ་བཞི་ལ་དང་པོ་རེ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་རིམ་པས་དོན་བཤད་དེ། རྣལ་འབྱོར་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་ འབྱོར་མ་ནི་རྫོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་ནི་དང་པོར་བཤད་པར་རིགས་སོ། །ེའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའོ། །སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་གཟུགས་སོ། །རྩུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྲ་བའོ། །ཝཾ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་ཆུའོ། །གཞན་མིན་ནི་སངས་རྒྱས་རིན་ པོ་ཆེའི་སྣོད་དོ།།གཤེར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇམ་པའོ། །མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའོ། །ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེའོ། །ཚ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བའོ། །ཡའི་རྣམ་པ་ནི་རླུང་ངོ་། །ཡང་དག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཟླ་བའི་གཟུགས་སོ། །གཡོ་བའི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྲིན་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ད་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་བཞི་ལ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ལྷ་མོའི་དབང་བཤད་དེ། ཨེའི་རྣམ་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ནོ། །ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྦྱོར་ཐབས་བྱེད་པའོ། །ཝཾ་གྱི་ རྣམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རང་བཞིན་མཱ་མ་ཀཱིའོ།།སྦྱོར་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ཕྱིའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེའི་ཚ་བ་ལས་བསིལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །མེའི་རྣམ་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་རང་བཞིན་གོས་དཀར་མོའོ། །དགའ་ བ་དང་སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་ཀུན་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡཱའི་རྣམ་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་སྒྲོལ་མའོ། །སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དགོངས་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
处所圆满即是必要性。主尊圆满即是究竟必要性。
现在按照文句次第明确解说：
"如是"指续部，
"我闻"指结集者，
"一时"指时间，
"世尊如来具足一切身语意金刚"指主尊大金刚持，
"大勇士及自在空行母眷属围绕"指眷属，
"安住于般若佛母中"指处所。
现在解说"EVAṂ MAYA"四字，首先依照瑜伽续次第解说其义：瑜伽是生起次第之相，瑜伽女是圆满之自性。因此，应当首先解说瑜伽。
"E"的形相是地，是佛宝器之所依形相，因具粗糙相故为坚硬。
"VAṂ"的形相是水，非他即是佛宝之器，因具湿润相故为柔软。
"MA"即是火，即是菩提心宝，因具热相故极为光明。
"YA"的形相是风，是真实菩提心月形，因具动相故如云，此为其义。
现在解说四大本性之四字及具相天女之力：
"E"的形相是事业印自性之佛眼佛母，是一切安乐生起之因，作为修习方便。
"VAṂ"的形相是法印自性之玛玛吉佛母，使修习方便所生之乐从外贪欲火热中清凉，或者说使之寂静。
"MA"的形相是三昧耶印自性之白衣佛母，因为能体验一切喜乐与刹那。
"YA"的形相是大手印自性之度母，因为能显明离一切戏论之稀有大乐，或者说意为遍及一切。

 །ད་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཚངས་པའི་ གནས་དང་བཅས་པའི་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་བཤད་དེ།བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པའི་གནས་བཞིའོ། །ཡང་ན་ཚངས་པའི་སྒྲ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ན་གནས་སོ། །དེས་ན་ཚངས་པའི་གནས་སོ། །དེ་ལ་གནས་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་ ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་བཞིའོ།།དེ་ལ་འདི་ནི་དགོངས་པའོ། །གང་ཞིག་ཨེ་ཝཾ་མ་ཡཱ་ཡི་གེ་བཞི་པོ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྷ་མོའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ཡང་ལྷའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ ཤེས་རབ་དང་ཐབས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ།སྟེང་འོག་སྦྱོར་བས་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འོག་གི་གནས་ན་ཡོད་པ་ཨེའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཤེས་རབ་བོ། །སྟེང་གི་གནས་ན་ཡོད་པའི་ཝཾ་གྱི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཐབས་སོ། །དགོངས་པ་གང་གིས་སྟེང་དང་འོག་གི་སྦྱོར་བ་དེ་ བཤད་དེ།རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་དགོས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་ཨེའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཤེས་རབ་རྟེན་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་ཐབས་ལ་ངལ་སོའི་གནས་ཡོད་དོ། །ཐབས་ངལ་སོ་བས་ཐབས་བསྐྱེད་པ་དང་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །བསྐྱེད་པ་ལ་ནི་རྫོགས་པ་ཡང་དག་པར་ ཤེས་སོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞན་གང་ནས་འོང་། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྫོགས་པའི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་གི་ངོ་བོའོ། །དེ་ནི་སྐྱེད་པའི་རྟེན་མེད་པས་མི་ཤེས་སོ། །ཇི་ལྟར་མུན་ནག་ནང་དུ་མར་མེ་མེད་པར་མུ་ཏིག་ལ་སོགས་པ་མི་རྙེད་ཅེས་འབྲེལ་པའོ། །ད་ནི་ མའི་སྒྲའི་དོན་བཤད་དེ།མ་ཡཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །མའི་རྣམ་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པ་འོད་ཀྱི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །ཡཱའི་རྣམ་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རླུང་གི་མཚན་ཉིད་དེས་མནན་པ་གཡོ་བ་མེད་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཡོ་བ་ མེད་པས་ཐམས་ཅད་དགའ་བ་སྐད་ཅིག་རོས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ།།ཡང་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རོ་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་མའི་རྣམ་པ་ནི་སྲོག་།ཡཱའི་རྣམ་པ་ནི་ཉེ་བའི་སྲོག་།དེ་དག་སྦྱོར་བས་ མཉམ་པའོ།།གང་ཞིག་མཉམ་པ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་བྲལ་བའོ།

现在解说彼等梵住及住处次第：
慈、悲、喜、舍称为四梵住。或者，"梵"字指菩提心，因为行持故称为"住"，故称梵住。其中住处是化身轮、法轮、受用轮和大乐轮四者。
对此密意如下：EVAṂ MAYA这四字即是菩提心自性，以天女相形式安住于化身等处。其天女相形即是智慧方便不二之自性，意为上下相合。下处所具E相形为智慧，上处所具VAṂ相形为方便。以何密意说上下相合？因为是能依所依之自性，此为必要。
当有E相形智慧作为所依时，方便即有休息处。方便休息故能生起并安住方便。在生起中能如实了知圆满。若非如此，从何处而来？为何如此？因为圆满自性如虚空般是法身之自性。彼无生起所依故不可知，如同黑暗中无灯难寻珍珠等，此为关联。
现在解说MA字义：MAYA即是圆满受用身。MA相之大乐成就光明自性即是菩提心。YA相是自性风之特征，由其压制而成无动，此为其义。因无动故一切喜乐刹那味遍满，因此是圆满受用身。或者说，因为是一切事物一味之自性，故称为圆满受用身，此为其义。
或者，MA相是命，YA相是近命，彼等相合即是平等。凡是平等即离去来。

 །གང་ཞིག་སྲོག་དེ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཕྱི་ནང་ཆུ་ཚོད་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དབྱུ་གུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཐུན་ཚོད་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་བརྒྱད་བརྒྱས་ལྷག་པའི་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་སྣང་བ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་བདེ་བ་ ཆེན་པོའི་ལོངས་སྤྱོད་མྱོང་བའི་དོན་དུ་སྙིང་ག་ནས་འོངས་ནས་ཁྱད་པར་འབྱུང་ངོ་།།ཕྱེད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ལྟེ་བའི་དབུས་ནས་འོངས་ནས་གྱེན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་དག་འབྱུང་བས་གང་ཞིག་སྐད་ཅིག་གིས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་སྙིང་པོར་འོད་རབ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་དེ་ནི་མ་ཡཱ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ད་ནི་ཐོས་པའི་སྒྲའི་དོན་བཤད་དེ། ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའོ། །ཅི་ཞིག་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །གང་ལས་རྫོགས་པ་དེ་ཉིད་དོན་བཤད་དེ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་གྲུབ་པའི་འོད་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་གི་ཚེ་གྲུབ་པ་ཟླ་བའི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དུས་སུ་རླུང་དང་མེའི་ཁོང་ དུ་ཆུད་པས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལྡན་པའི་སྐུ་ཆུ་ལས་ཉ་བཞིན་བཞེངས་པར་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་ཐོས་པ་དེ་ནི་གཞན་མིན་རྫོགས་པའོ། །ཅི་ཞིག་དེ་རང་དོན་བཤད་དེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པའོ། །སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མར་གྲོལ་བའི་ལྟ་བའོ། ། ཐོབ་པ་ནི་དེ་རང་ལེན་པ། ཡང་ན་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ལ་སྦྱོར་བ་དྲུག་གི་དོན་གྱིས་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་བཤད་དེ། ཨེའི་རྣམ་པ་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན ལམ་མོ།།ཝཾ་གྱི་རྣམ་པ་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ངལ་སོ་བའི་སའོ། །ཡང་ན་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །རྒྱུ་འདིར་རྙེད་པ་ལ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མའི་རྣམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཐོབ་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྐྱབས་སྦྱིན་ནོ།།ཡང་ན་འདུས་པར་བྱེད་དོ། །ཡའི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །སྦས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ནི་མི་སྟེར་བའོ། །ཤྲོའི་རྣམ་པ་ནི་མཐའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གྲངས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡོད་པའི་སྲོག་གི་གྲགས་པའོ། །ཡང་ན་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པའོ།།དེའི་རྣམ་པ་ནི་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མི་གསལ་བའི་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ལ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

命即是三十二外内时分、六十四刻度、八个时段之半期间，以一万零八百增上之光明广大相，为体验大乐受用，从心间而来特别生起。以获得一半光明之相，从脐轮中心而来向上生起。由彼等生起，刹那大乐于莲花心中现为极大光明，此即是"MAYA"之义。
现在解说"闻"字之义：
"闻"即是圆满。何者圆满？化身。从何圆满？解说其义：当大乐成就光明自性以月相圆满时，于圆满时由风火摄持，具足相好之身如水中之鱼般显现圆满，此为其义。或者，彼闻即是非他圆满。何者？解说其自义：于一切事物获得光明。"光明"即是最终解脱见。"获得"即是领受彼自性，或称为执取，此为其义。
现在解说"如是我闻"偈颂以六种相应之义如何自性：
E相是事物识，因为是一切事物之所依。或者是道。
VAṂ相是所依识，是已得未得诸法之休息处。或者是成为因，此处寻因不生，此为其义。
MA相是智慧识，于所得乐等赐予庇护。或者是集聚。
YA相是分别识，于隐藏作差别。或者是不予欲行。
ŚRO相是边际识，是无量世间所具命之名声。或者是遍及。
其相是显现识，于不明之乐智慧一切作明显。或者是断除，此为其义。

 །ད་ནི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པའི་དོན་བཤད་དེ། དུས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་གནས་སྐབས་སོ། །ཡང་ན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དུས་སོ། །དེ་ཡང་འདིར་ གཉིས་སུ་དབྱེ་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་དུས་དང་།ངན་དུས་སོ། །ཤིན་ཏུ་དུས་ནི་སྣའི་འཕར་བ་གཉིས་ཀྱི་འོང་བ། ངན་དུས་ནི་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་དུས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རྙེད་དོ། །ངན་པའི་དུས་ཀྱིས་མི་རྙེད་དོ། །ཡང་ན་དུས་ནི་དགའ་བ་གཉིས་མཉམ་པར་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་ན་གཉིས་ཀྱི་རིན་ པོ་ཆེ་ཁ་སྤྲད་པའོ།།ཡང་ན་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་རིན་པོ་ཆེའི་སྐེའི་ནང་གི་ལྟེ་བའི་རྩ་བར་བཟུང་བའོ། །དེ་ཉིད་གཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་གང་ཞིག་ཟླ་བ་ཉི་མའི་སྟན་འཛུམས་པ་དེ་ནི་གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་གང་ཞིག་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་གཅིག་གོ། །ཡང་ན་གང་ཞིག་གྲགས་ པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་གཅིག་གོ།།ཡང་ན་གང་ཞིག་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་མར་གྱི་ནང་དུ་མར་བཞིན་དུ་དེ་ནི་དུས་གཅིག་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་སྐད་ཅིག་ལ་ཕྱིས་བཤད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྷ་ག་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ ཐུགས་རྡོ་རྗེར་བཞུགས་སོ།།ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲ་བ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡང་ན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡང་ན་སྲིད་པའི་མུན་ནག་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡང་ན་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ གཏིང་རིང་བའི་ཟབ་པ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་སྲིན་གྱིས་ཁྱབ་པ་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས།ཡང་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བྷ་ག་ལ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །བཞུགས་བཞིན་དུ་གང་གི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་དབྱེར་མེད་པས་གཟིགས་པ་དེའི་ ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དོ།།ཇི་ལྟར་སུས་ཀྱང་མ་གཤེགས་པ་དེ་ལྟར་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒྲས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཞིག་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དེ་ནི་རྡོ་རྗེའོ། །རྡོ་རྗེ་ནི་རང་བཞིན་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བདེ་བའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ཤིགས་པའོ།།ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སྔོན་འོངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྣམས་ལ་གང་ཞིག་སྐུ་དེ་ནི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འདས་སོ།

现在解说"一时"之义：
"时"字指时分，或者说是圆熟时。此处若分二种，即是善时与恶时。善时是两鼻孔之入息，恶时是如是出息。以善时能获得如所欲之果，以恶时则不能获得。或者说，时是二喜平等生起。或者说是二宝相对。或者说是依上师教授于宝颈内脐轮根部执持。仅由执持彼，月日座融合，此即是"一"之义。或者说，离去来者即是一。或者说，离名声者即是一。或者说，离贪著者成为一体，如同酥中之酥，此即是说"一时"之义。
于彼刹那，如后所说般若佛母中，世尊如来具足一切身语意金刚安住。因摧破贪等烦恼网故称世尊；或因具足自在等功德故称世尊；或因摧破轮回黑暗故称世尊；或因度脱轮回深广大海中遍满贪等烦恼水兽故称世尊；或因安住空性佛母中故称世尊。
安住时因何故见去不去无别，故称"一切"。如同无人能去而去，故称"如来"。或者，"如来"之声指毗卢遮那等彼等之身语意即是金刚。金刚是自性安乐之相。因为安乐相故不坏。或者，"一切"之声指从大种生起之蕴等，如同先前所来般而去，此即是"如来"之义。于彼等中，身即以身相超越。

 །ཉོན་མོངས་པའི་ སྒྲིབ་པས་སྐྱོན་མི་བགྱིད་པའི་ཕྱིར་ལུས་པོ་ལ་རྒས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའོ།།དེ་མེད་པས་ལུས་པོ་ཡོད་པ་ནི་ཡང་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཆུའི་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་ཆུ་ཟླའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་ སྒྲ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས།དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ས་བོན་སེམས་ལས་བྱུང་བ། ཡང་ན་ནམ་མཁའ། དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མ། དེའི་བྷ་ག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གཏིང་རིང་བ་ཟབ་པ་ཚད་མེད་བསམ་དུ་མེད་དོ། །ཡང་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འཛིན་པའི་གཞི་བཅོམ་པའི་ ཕྱིར་བྷ་གའོ།།དེ་ལ་བཞུགས་པ་སུ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ད་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བཞུགས་པ་ཡན་ཆད་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་ཇི་ལྟ་ བའི་རང་བཞིན་བཤད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཨེ་ཝཾ་གྱི་རྣམ་པ་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་ངེས་པར་སྨྲ་བར་བྱའོ། །ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ལ་སོགས་པ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད། ཡོད་ན་འདི་སྐད་བདག་གིས་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མ་བཤད། གང་ཞིག་བཤད་པ་དེ་ནི་རྒྱུད་རང་གི་རིམ་པ་བོར་ནས་གལ་ཏེ་འདུས་པ་ལ་གནས་ལ་སོགས་པའི་དོན་མ་བཤད་ཅེས་དགོངས་ནས་དེ་ལ་སྨྲའོ། །གང་འདུས་པ་མ་བཤད་ན་དེ་ནི་འདུས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བཅོམ ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་བཤད་དམ་ཅི།གལ་ཏེ་རྒྱུད་མཐོང་བ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐོས་པ་ཆེ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་། ཐོས་པ་ཆུང་བ་དེས་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱ། མང་པོ་སྨྲ་བས་ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་བདག་གི་དེར་དོན་བཤད་དེ། འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་གནས་ དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་ཕྱིར།ཡང་ན་འོངས་པ་རྣམས་ལ་གནས་བགྱིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་གནས། གནས་པ་ལ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ཡང་ན་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་སོ། ། དུས་གཅིག་ཅེས་པ་ནི་ཉེ་བའི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཡན་ལག་གིས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

因烦恼障不造过失故，身体有衰老等。因无彼故身体虽有实则无，如同水中月般因水月之相故即是金刚。彼即是法界自性。诸法界即法界，"法"字指身语意，"界"字指从种子心所生，或者虚空。彼即是般若波罗蜜母，其佛母即是空性。彼极为深邃、深奥、无量、不可思议。或者说，因摧破涅槃执著基础故称佛母。
安住其中者即称为世尊如来一切身语意金刚大持明。现在解说从"如是我闻"等至"安住"之间以处所及近处等义如何自性。为何如此？因为世尊金刚大持明以EVAṂ相安住，故应以处所及近处等义决定宣说。
从月称面前等至于众生方面无悲心，若有，为何未正确解说"如是我闻"等之义？所解说者是舍弃续部自身次第，若住于集会续而未说处所等义，如是思已而说。若未说集会，则世尊于大集会中岂非未说？若见续部，如是则多闻之相为何？少闻者不应造释等。多说何用？我依世尊所说次第解说其义：
"如是"之处所，因是一切事物之所依，或者因为对来者作住处。
"我"即是近处，因为对住者作增长，或者因为令圆熟。
"闻"即是田，因为是一切田生起之因，或者因为令圆满。
"一时"即是近田，因为以一切支分对一切作广大，或者因为遍及。

 །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་འདུན་པ། རྟེན་དང་འཕེལ་བ་དང་འབྱུང་བ་དང་ཡན་ལག་རྒྱས་པ་ལ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ན་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་ནི་ཉེ བའི་འདུན་པ།བཟུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་འདུ་བྱེད་བགྱིད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ན་དག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུང་ནི་འདུས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ན་བྱེ་བྲག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ནི་ཉེ་བའི་འདུས་པ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ པདྨའི་འདབ་མ་ནི་ནང་ན་ཆུ།ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ནང་ན་མེའོ། །རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུར་ཁྲོད། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་རླག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བའི་དུར་ཁྲོད། བརླག་པ་འགྲུབ་ པ་ལ་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་མའི་དངོས་པོས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།ཡང་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་ནི་རིང་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྟ་བས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་རིང་བ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྟ་བས་ཁྱབ་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་དྲན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ། ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་རྣམ་པར་དཔྱོད པའི་ཕྱིར་རོ།།བྷ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ། རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་དག་པར་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་བཏང་སྙོམས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འགོག་པ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། ཡང་ན་དག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་ལམ། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བཅུ་བཞི་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་དོན་བཤད་དེ། རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་ནི་ཐབས། རྣལ་ འབྱོར་མ་ནི་ཤེས་རབ།ཤེས་རབ་དང་ཐབས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཐོབ་བོ། །ེའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆར་ཡང་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། གླེང་གཞིའི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་སོ།

"一切如来"即是意乐，因为执持所依、增长、生起及支分广大，或者因为观见。
"身"即是近意乐，因为对所执事物作诸行，或者因为令清净。
"语"即是集会，因为令一切法相应，或者因为令差别明显。
"心"即是近集会，因为于一切事物非近，如同莲花瓣中之水，或者因为存在于一切之中，如同树等中之火。
"金刚"即是尸林，因为令一切事物无事，或者因为令毁坏。
"大勇士"即是近尸林，因为以前世习气力于毁坏成就中以他母事令芽生起，或者因为令自相明显。
"勇母自在母"即是远处，因为以智慧见遍及一切法，或者因为令通达。
"周遍围绕"即是近远处，因为令正念于智慧见所遍事物，或者因为令体验。
"般若"即是相应，因为非异于一切智慧而行，或者因为观察。
"佛母"即是近相应，因为于观察智慧令正相不可得，或者因为令舍弃。
"安住"即是道，因为于一切法灭而解脱，或者因为令清净。
"世尊"即是近道，因为一刹那中作十四自在，或者因为获得，此为其义。
现在解说瑜伽母续次第之义，因为瑜伽与瑜伽母无二故。瑜伽是方便，瑜伽母是智慧，以智慧方便无二相应获得大智慧。"E相"即是因为生起一切乐故，是序分自性智慧相。

 །ཝཾ་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐིག་ལེ་བདེ་བ་ལ་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར།འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །མའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚུལ། བདེ་བ་ལ་ཡངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །ཡཱའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཙམ་བདེ་བ་ལ་ནང་གི་རེག་བྱ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་རང་ བཞིན་ཡེ་ཤེས་གཞིའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འདི་སྐད་བདག་གི་དོན་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲོན་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་འདི་རུ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ད་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལ་རྩའི་དོན་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོར་བཤད་དེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་ཡོད་པ་དགའ་བ་རྣམས་ལ་གནས་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་རྩ་ནི་ཐམས་ཅད་ ལ་རྩ་བའི་རྟེན་ལ་གནས།རྩ་བའི་རྟེན་གནས་ལས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པ་རྙེད་དོ། །ེའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྲོག་མ། ལུས་གསལ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱིར་ངག་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། །ཝཾ་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་མཚན་ཉིད་རོ་མ། ངག་ནི་རོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ བྱེད་པ་མི་གསལ་ན་ཡང་གསལ་བའི་སྣང་བ་བྱེད་དོ།།མའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཛིན་མ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་རོ་ལས་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་ཚོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡཱའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོག་མེད་མ་ གསལ་བ་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་ངོ་བོ་ཞེས་པས།ཡང་ན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་རྩའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡི་གེ་བཞི་ལ་གནས་བཤད་དེ། ཨེའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདབ་མ་གསུམ་ པའི་འདབ་སྐྱེས་སོ།།ཝཾ་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ནང་ན་ཡོད་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལྟེ་བ། མའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བའི་ནང་ན་ཡོད་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྒུར་མོའི་རྣམ་པའི་བྱ་གདོང་མ་གཏུམ་མོའོ། །ཡཱའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ ཅན་ཡོན་པོའི་གདུབ་བུའི་རྣམ་པ་ཨཉྫ་ཀའོ།།དེ་ལ་འདི་ལྟར་དགོངས་པའོ། །གནས་གསུམ་གྱི་དབུས་སུ་གང་ཞིག་ཡོན་པོའི་གདུབ་བུའི་རྣམ་པ་ཨཉྫ་ཀ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

VAṂ相即是明点令乐满足故，是生起自性智慧相。
MA相即是方式，因为令乐广大故，是处所自性智慧体性。
YĀ相即是仅方式，因为于乐作内触故，是空性智慧之相。
如是自性智慧基之差别，于此示现"如是我"之义于吉祥真实灯续中。
现在以脉义解说四智之自体：因为对过去、未来、现在诸喜给予住处，或者说，脉于一切住于根本所依，从根本所依处获得一切乐等。
E相即是身相命脉，因为身明显色故，语等四者。
VAṂ相即是语相右脉，语虽不明显却能作一切味之自在明显显现。
MA相即是心性持脉，因为执持一切乐及味所生体性，或者因为感受。
YĀ相即是心所体性无分别脉，明显所依等是差别体性，或者因为令离戏论，此为其义。
现在解说具脉相四字之处：
E相即是八瓣中具种种相之三瓣莲生。
VAṂ相即是其中所具圆熟相之脐。
MA相即是脐中所具摧毁相之弯曲鸟面忿怒母。
YĀ相即是具相之弯曲环形AÑJAKA。
于此如是密意：三处中央所具弯曲环形AÑJAKA，即是世俗谛与胜义谛无二自性菩提心，此为其义。

 །ད་ནི་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཐོས་ པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གསལ་བར་བཤད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་ཨེ་ཝཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་ཞིང་དེ་བདག་གིས་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཟླ་བའི་བདེ་བ།བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདར་བའི་གྲགས་པ་མཆོག་སྦྱོར་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་སྟེང་གནས་ན་ཡོད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འོག་ནས་འགྲོ་བའི་རབ་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རང་ གི་གནས་རེག་བྱ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ཤེས་ནས་ཕྱི་ནས་གྱེན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་ནི་རྟོག་མེད་མ་བདག་གིས་དགོངས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་གསུམ་གཅིག་པུ་ཡིན་ན་ཡང་རླག་པ་ལོངས་སྤྱོད་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དབང་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པས་སྐད་ཅིག་དང་།རོ་ལ་སོགས་པ་ཁེངས་པ་ལས་ཆད་པ་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དགའ་བ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལས་འབྱུང་། བདེ་བར་རང་གིས་ དཔྱོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བོར་བས་མཚན་ཉིད་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་གྲགས་པ་མཆོག་གི་དགའ་བ་དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་ལས་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་མྱོང་ནས་བཅོས་མ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་ཏེ། དཔེ་མེད་གསར་དུ་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་ བྱེད་པས་སོ།།སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་གི་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆད་པའི་ངོ་བོ་དེ་རུ་སྨྲ་བ་མང་པོ་ཡོད། མན་ངག་གི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་ལུགས་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྐལ་ལྡན་སེམས་ཅན་གྱི་ངོར་མཛད་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞི་ལ་བདག་གིས་བྲི་ཞེས་འབྲེལ་པའོ། །མཆོག་གི་དགའ་བ་འདི་ མེད་ན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཆད་པའི་དགའ་བ་ལས་རང་བཞིན་དགའ་བ་རྙེད་དེ།ཆད་པའི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བའི་དངོས་པོ་ལས་རླག་པ་སྲོག་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་འཐོབ་བོ། །ཇི་ལྟར་སྣུམ་ཟད་པའི་མར་མེའི་སྡོང་བུ་དེ་ནི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྙེད་པ་ཡུན་རིང་པོ་ཡོད་དམ་ཅི། ཆད་པའི་དགའ་ བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།མེད་པས་ན་གཅིག་པུ་ཆད་པའི་མུན་ནག་གོ།

现在以十六喜差别明显解说"闻"等之义：
因为"EVAṂ"即是乐田，"我闻"即是关联，故如何以喜等义明显"闻"等义，此成为因果相顺。
"闻"即是欲相月乐，因为令与乐相应。
"一"即是颤动名称最胜相应，仅以相应令上住菩提心向下行极动故。
"时"即是行自体大手印，知自处触受用时后向上行故。
大手印声即是无分别母我之密意。
"一切"即是喜相智慧虽是一，却能作毁坏受用自在故。
"如来"即是广大体性，以分别作灌顶等刹那，从味等满足中断时作分别故。
"身"即是枪体性，从业印生喜，以自观察乐力遍舍令无相故，此为其义。
"语"即是生起名称最胜喜，从誓句印生起乐后修习假相，因作无比新生乐故。
"心"即是最胜喜体性断体，于此有多说。虽为教授而说非理，然为有缘众生而作，故与论基相关而我写。
若无此最胜喜，于彼如何从断喜得自性喜？断喜即是从喜事毁坏中获得离命事。如同油尽灯柱，彼欲事获得岂能长久？断喜亦复如是。因无故唯一断灭黑暗。

 །མུན་ནག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོའི་དངོས་པོ་སུས་རྙེད་པར་ནུས། དེ་བས་ན་མཆོག་གི་དགའ་བའི་མར་མེ་དགོས་སོ། །གང་གི་ཕྲ་མོའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་དགའ་བ་རྙེད་པ་ཞེས་བདག་གིས་དགོས་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྙེད་པའི་མན་ ངག་གི་དོན་བདག་གིས་བཤད་དེ།དང་པོ་སྲུབ་དང་བསྲུབ་ཐབས་ཀྱི་གཏུམ་མོའི་སྦྱོར་བ་ལས་རྡོ་རྗེ་རྩ་བར་དགའ་བ་ཚོར་བར་བྱའོ། །རྩ་བ་ལས་རྐེ་རུ་མཆོག་གི་དགའ་བ་རྐེ་ལས་སྙིང་གར་ཆད་པའི་དགའ་བ་དེ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཕྱོགས་སོ། །རྫོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྙིང་གའི་ གནས་སུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སླེབ་པ་ཙམ་གྱིས་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་དེ་རུ་གང་ཞིག་གཟུང་བ་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའོ།།ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱེན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་རང་བཞིན་དགའ་བའོ། །དེ་ལྟར་མིན་ན་རང་བཞིན་དགའ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བདག་གིས་དགོངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ཞེས་ བྱ་བ་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱག་དང་མདོག་ལ་སོགས་པ་བྲལ་བའི་འོད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་རོ།།དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐིག་ལེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཞུ་བ་དང་ཆད་པ་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་ཐིག་ལེའི་སྒྲས་བཤད་པའོ།།དཔའ་བོ་ཆེན་པོའི་དབང་ཕྱུག་མ་ནི་མྱོས་པའི་རང་བཞིན་གཙོ། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ཞེས་པ་ནི་ཆད་པའི་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཆད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལ་འདི་ནི་དགོངས་པའོ།།ཆད་པའི་མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་དགའ་བ་ནི་ཉིན་མོའི་མཚན་ཉིད་མཚན་མོ་འདས་པས་ཉིན་མོར་འགྱུར་རོ། །ཉིན་མོའི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་འོད་དང་ལྡན་པ་མཆོག་གི་དགའ་བ་མཐོང་བ་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཨོཾ་དྷའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེའི་ སྣོད་རོ་ཐམས་ཅད་དང་།རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞིའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ངལ་སོ་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །བྷ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་ཐ་མའི་དངོས་པོ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རོ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བཞུགས་སོ། ། ཕྱིའི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཚོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་གཉིད་དུ་འགྲོ་བ་ཅི་ཡང་མི་ཚོར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དགའ་བའོ། །ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

谁能在黑暗中寻得极细微事物？因此需要最胜喜之灯。为何需要寻得细微事物自性喜？我说此教授义：
首先从搅动与被搅动方式的忿怒母相应中，应于金刚根脉感受喜。从根至喉生最胜喜，从喉至心生断喜，此是生起次第分。
在圆满分中，仅以大乐抵达心处时，从上师教授中执持彼者即是最胜喜。稍微向上行即是自性喜。若非如此则不能获得自性喜，此是我之密意。
"金刚"即是金刚燃烧体性之自性，因为离一切戏论俱生手印与颜色等之光明体性故。
"大勇士"即是大勇士菩提心明点体性，因为离融化与断绝故以明点声说。
"大勇士自在母"即是醉性为主，因为通达一切乐等故。
"周遍围绕"即是因为离断喜相一切支分断绝故。
于此是密意：断相之相喜是日相，夜过即成日。日之一切支分具光明，最胜喜见美妙，此为其义。
"地"即是智慧OṂ DHA自性，佛宝器一切味及触等之基故，或者密意为休息。
"佛母"即是方式体性，因为摧毁最后受用事，或者因为尝出世间味。
"安住"即以自相安住，因为不觉外贪等故，如同人入睡不觉一切。
"世尊"即是自性喜，因为是虚空体性故。

 །ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ནི་མཆོག་གི་གསང་ཆེན་པོ། །ཐམས་ཅད་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་སྙིང་པོ། ། མཆོག་གི་བླ་མ་མངོན་པར་གཅེས། །ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་རྒྱ་མཚོའོ། །དྲི་མེད་བདག་གིས་བཤད་པ་ཡིས། །གང་ཞིག་འབྲས་མཆོག་དགེ་བ་རྙེད། །སྲིད་པའི་སྒྲོག་གིས་བཅིངས་པ་ལ། །དེ་ཡིས་གྲོལ་བར་འགྲོ་བར་ཤོག་།བདག་ཉིད་དྲན་པའི་དོན་ཕྱིར་དང་། །མཁས་པ་ཡ་མཚན་འགྱུར་བ་དང་། །སློབ་མ་དགའ བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར།།བདག་གིས་རིན་ཆེན་སྙེ་མ་བྱས། །རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཤྲཱི་གུཔྟའི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ། དཔལ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །།ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་ཅིང་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

或者密意为遍及一切故。
此是最胜大秘密，
一切续部义心要，
最胜上师极珍贵，
智慧甘露大海洋。
由我无垢所宣说，
若得最胜善果者，
于彼有情系缚者，
愿彼由此得解脱。
为自忆念义利故，
令诸智者生稀有，
为诸弟子欢喜故，
我造此宝穗论典。
印度大阿阇黎吉祥古普达亲造《吉祥宝穗广释》圆满。由其亲自造作并审定。



